Gŵyl Fawr Aberteifi

Oherwydd cyfyngiadau Cofid ni chynhelir yr eisteddfod eleni eto. Sdim ots – dyma gyfle i ail-fyw rhai o uchafbwyntiau’r gorffennol o gasgliad Keith Ladd o raglenni, posteri a lluniau.

Clawr rhaglen Eisteddfod 1898. Enillydd y gadair oedd Mr D B Jones, Co-op stores, Blaenau Ffestiniog ond doedd dim sôn am Mr Jones ar y diwrnod felly anghofiwyd am y seremoni!

Roedd Eisteddfod 1909 yn un arbennig iawn, a miloedd wedi dod i’r dre i fod yn bresennol yn y babell fawr ym Mharc-y-reiffl. Tom Evans (Tel), Cwmaman, Aberdar a enillodd y gadair. Cafodd ei eni yn Aberteifi ac roedd Telynog yn wncwl iddo. Am fwy o hanes Tel cliciwch fan hyn.

Cynan yn coroni Dic Jones yn 1955.
Pwyllgor 1967: Rhes gefn: Lewis, Llywelyn, Morris (Syrfeiwr y dre), J H Johns, ?, ?, Ben Griffiths; R. Ll. Peregrine, Hughes, ‘Tivy-side’, ?
Rhes flaen: ?, W. R. Jones, Britt Griffith (maer), Andrew Williams, Y Parchg Osborne Thomas, Lloyd, Owen M. Owen.
Yn sefyll Rhes gefn: Terry Thomas, Morris (Syrfeiwr y dre), Alun Tegryn Davies, ?, Trysorydd y dre, Berwyn Williams, ?, Charles Williams, Y Parchg Milton Jenkins, Lewis, David Peregrine, Richards, Y Parchg Arthur Evans-Williams, Y Parchg Arwyn Phillips
Yn eistedd Rhes flaen: Williams, Gwynfi Jenkins, Parry?, Owen M. Owen, Price, ?
Ruth Pritchard, Cynwyl Elfed, y ferch gyntaf i ennill y gadair – yn 1995.
Owen M. Owen (1912-1991). Apwyntiwyd ef yn Ysgrifennydd yn 1953. Cynghorydd, Maer Aberteifi dair gwaith – 1975, 1977 a 1989. Cynghorydd Dosbarth a chadeirydd yn 1979. MBE yn 1979.

Pobl Aberteifi 51: Wyn Lewis Jones (Wyn Fflach; 1959-2021)

Wyn ac Elin Fflur.

Diolch i Keith Ladd am y llun, a dynnwyd yn y farced yn Aberteifi.

Dymuna Keith estyn ei gydymdeimlad â theulu Wyn (un o fois tref Aberteifi) yn eu colled.

Pobl Aberteifi 50: David R. Edwards (Dave Datblygu; 1964-2021)

Beibl Datblygu

Pobl Aberteifi 48: Edward Wollstonecraft (1768-1848)

Claddwyd Edward Wollstonecraft ym mynwent Aberteifi ar 17 Chwefror 1848 [B 2]

Cyfenw’r dyn a ddaeth i’m sylw gyntaf yng nghofnodion claddu’r Eglwys. Tybed a oedd y gŵr yn perthyn i’r enwog Mary Wollstonecraft, y wraig a sgrifennodd  A Vindication of the Rights of Woman (1792)?

Ganwyd Edward Wollstonecraft ym 1768 gan dreulio rhan fwyaf o’i oes fel marsiandwr yn Gibraltar. Mary oedd enw ei wraig. Dychwelodd ar ôl ymddeol i fyw yng Nghaerfyrddin. Tybed pam y cafodd ei gladdu ym mynwent Aberteifi?

Dyma ddisgrifiad o’r cymeriad gan ei or ŵyr Godfrey Wordsworth Turner:

He was in England when I was a child of very tender years, and stayed in our house till I was nearly seven; and again he visited my father, his nephew, when I had reached the age of fifteen or sixteen; after which time he retired to a small estate in Carmarthenshire, where he died.

One of his excellent traits was the love of educating children and grown persons less informed than are most children. It was a much commoner thing in those days than it now is for servants to be wholly illiterate; and wherever, and whenever, the grandly simple benevolence of this venerable man led him to detect a case of that kind, he instantly set himself to work, in his own direct and efficient way, to remedy the defect.

My father’s household owed much to his labour. A serving-woman who, when not young, and not comely, was unable to tell one letter from another, learned to read well and to write a very neat hand from his tuition; and could draw up the bill of fare for dinner, not in bad French but good English.

Art Studies of Home Life by Godfrey Wordsworth Turner (daphnejohnson.co.uk)

A’i berthynas â’r Mary enwog? Roedd tad Edward – gŵr o’r enw Edward Bland Wollstoncraft (1735/6—85) yn hanner cefnder i Mary (1759—97).

Castell Aberteifi

Prosiect Crefft, Cynllunio a Thechnoleg Lefel A (1990): Gweledigaeth ar gyfer Castell Aberteifi

Y fynedfa i’r Castell

Lle chwarae i’r plant ar ganol y lawnt

Muriau’r Castell

Cerrig yr Orsedd (gwaelod chwith)

Caffi Cymreig a chanolfan grefftau (canol)

Amgueddfa amaethyddol Geler Jones (top dde)

Maes parcio’r staff (gwaelod dde)