Saturday Night at the Black – Llyfr newydd

Aberteifi yn y chwedegau gwyllt!

Aberteifi yn y chwedegau gwyllt!

Saturday Night at the Black: Cardigan in the Swinging Sixties. Llyfr 183 o dudalennau; dros 100 o luniau, nifer mewn lliw, gan William H. Howells. Pris £10. Argraffwyd gan E. L. Jones, Aberteifi. ISBN 978 1 78280 7698

Odi Aberteifi a’r ardal yn barod am hwn?

Mae’n stori ryfeddol! Y cefndir cychwynnol yw’r cysylltiad agos rhwng rhai o gymeriadau’r dref a chymeriadau’r byd cerddorol oedd yn datblygu yn Lerpwl ar y pryd. Pobl fel y dramodydd Alun Owen, a ddaeth i fyw yn Llandudoch rhwng 1963 a 1967; Allan Williams, rheolwr cyntaf y Beatles; Bill Harry, golygydd y papur dylanwadol y Mersey Beat; Bob Wooler, DJ enwog y Cavern yn Lerpwl; a George Melly, a brynodd dŷ gwyliau ym Mhen-y-bryn. Croesawyd y criw brith yma, ynghyd â’u partneriaid, yn gynnes gan Frank Aspinall, perchennog y Blac Leion, a chyda’u cymorth hwy llwyddodd i drefnu bod bandiau o Lerpwl yn tyrru i Aberteifi i chwarae yn y Blac.

Cewch restr lawn o’r grwpiau a ddaeth yno rhwng 1963 a 1973. I ddechrau o’r Cavern, yn Lerpwl y deuent – sawl un wedi ennill eu plwyf yn y Kaiserkeller a chlybiau eraill yn Hamburg. Ŷch chi’n cofio’r noson y daeth Screaming Lord Sutch i’r dre? Beth am Rory Storm a’r Hurricanes; Ian a’r Zodiacs; y Clayton Squares; Vince Earl a’r Talismen; Freddie Starr a’r Nightriders; Sony Webb a’r Cascades; Derry Wilkie a’r Pressmen; y Kirkbys; y Masterminds, y Chessmen a’r Kinsleys a nifer fawr o rai eraill?

Yn ddiweddarach deuai grwpiau o dde Cymru: chi’n cofio James Hogg; yr Iveys; Haverson Apricot; Peter Shane a’r Vikings – heb anghofio’r bandiau lleol megis Ricky a’i Raiders a Strawberry Maize?

Bob nos Sadwrn deuai tua 200 o bobl ifainc i mewn i’r dre o ardal eang sir Aberteifi, sir Benfro a sir Gaerfyrddin i ddawnsio, i wrando ar gerddoriaeth ac i fwynhau. Ond nid pawb oedd yn hapus gyda’r datblygiadau hyn. Roedd rhieni’n anfodlon fod eu plant yn mynychu’r fath le, a chynghorwyr parchus Aberteifi yn anhapus fod y Blac yn dod ag enw drwg i’r dre.

Nid yw Aberteifi wedi gweld dim byd tebyg, na chynt nac wedyn.

Darllenwch y gwir am gysylltiad y Beatles a Gŵyl Fawr Aberteifi!

Darllenwch am y cysylltiad agos rhwng ‘A Hard Day’s Night’ a Llandudoch.

Cewch agoriad llygad wrth ddarllen tystiolaeth nifer o’r trigolion a fu’n rhan o’r bwrlwm.

Allan yn siopau NAWR £10.

neu gallwch ebostio netpool1960@gmail.com er mwyn archebu trwy’r post £12.50.

 

29 Awst (1923) Dadorchuddio’r Senotaff

Dydd y Cofio 1932. Yn y llun gwelir Canon Hamer, y maer David Williams, Tommy Jeremiah, byrllysgwr ac eraill

Dydd y Cofio 1932. Yn y llun gwelir Canon Hamer, y maer David Williams, Tommy Jeremiah, byrllysgwr ac eraill

  • 29 1923 (Mer.) Ar ddiwrnod glawog cynhaliwyd seremoni i ddadorchuddio’r Senotaff gan yr Uwchfrigadydd S. F. Mott, CB am 2.30. Roedd cynrychiolwyr y llynges o dan y Prif Saethwr Moore RN, a chynrychiolwyr y fyddin o dan Capten Evan Davies MC.  Roedd yr Uwchfrigadydd Mott yn westai i Syr Laurence Jenkins a’r foneddiges Jenkins, Cilbronnau.

Eraill yn bresennol oedd Grismond Phillips, Cwmgwili, W. Picton Evans a Glodydd Jenkins, mab Syr Lawrence. Yn arwain yr orymdaith oedd gosgordd er anrhydedd y llynges a’r fyddin ,wedyn y Scowtiaid a’r Geidiau, perthnasau y rhai a gollwyd yn cario offrymau blodau, y Maer Ald Dan Williams a’r byrllysgwyr, aelodau Cyngor y Dref, ynadon, gweinidogion yr efengyl, a’r cyhoedd.

 

27 Gorffennaf (1885) Cychwyn y Farced misol ym Mhensarnau

  • 27 1885 (Llun) Cychwyn y Farced misol ym Mhensarnau. Dosbarthwyd posteri a biliau llaw gan N. W. Mitchell, Clerc y Dref. Pan gyrhaeddodd y trên ym 1886 roedd cyfle i hysbysebu’r marchnadoedd.

Dyma Ysgawenydd, y bardd lleol:

The markets of late have suffered in town

Thro’ the want of conveyance close to the ground

Now the train is convenient and not far away

To carry the stock away the same day.

Good number of hurdles are here to keep,

Some for the cattle and some for the sheep.

And stables close by, and stalls all complete,

And corn, if required, or good hay to eat.

30 Mehefin (1950) Cynghorydd yn ymddiswyddo –’dim bocsio fan hyn’

  • 30 1950 (Gwe.) Cyngh. Rosina Davies yn ymddiswyddo o Gyngor y Dref oherwydd dymuniad Clwb Bocsio Aberteifi i ddefnyddio’r Farchnad Gig. Ganed y Parchg Rosina Davies yn Llandudoch, a symud wedyn i Gwm Rhondda. Bedyddiwyd ar 27 Awst 1911 a dechrau pregethu y noson honno. Bu’n gwasanaethu ym Mryn Seion, Cwmtwrch, 1926–8 a chafodd ei hordeinio. Dychwelodd nôl i Landudoch ym 1930 gyda’i mam. Bu’n cynorthwyo ym Mlaenwaun, 1930–40, ac ym Methania, 1941–60. Ym 1933 priododd David Evan Davies, bwtshwr [ochr draw Neuadd y Sir (Shire Hall)]. Hi oedd y fenyw gyntaf ar Gyngor y Dre, ac ym 1943 y fenyw gyntaf fel maer. Bu farw 3 Gorffennaf 1983, 87 oed.
  • 30 1921 (Iau) Ffurfio Cwmni Clwb Rhyddfrydwyr Aberteifi cyf.